Tag Archives: όπερα

το προφητικό πουλί ως όπερα

Την Κυριακη μού περασε μια πολυ ερεθιστικη ιδεα απο το μυαλο: να μετατρεψω την ποιητικη μου συλλογη «το προφητικο πουλι» σε οπερα. Ομως οπερα, πώς οπερα; Οχι με τραγουδιστες και τραγουδιστριες. 17 μικρες σκηνες, συμβολικες αναπαραστασεις των ποιηματων. Σε καμία περιπτωση παραλληλη αναγνωση των ποιηματων ή αλλο παρομοιο κιτσαριο! Δινω δυο παραδειγματα που μου ηρθαν στο νου.

Καταρχην, να σημειωσω, πως οταν η σκηνικη/ζωγραφικη παρουσια θα ειναι εντονη, η μουσικη θα υποχωρει προς την κατευθυνση των ηχων περιβαλλοντος. Και στις σκηνες που η μουσικη θα παιρνει τα πανω της, τα σκηνικα ή τα δρωμενα θα υποχωρουν. Οποτε ας παμε στα παραδειγματα.

Στην πρωτη σκηνη (ΠΟΤΝΙΑ ΘΗΡΩΝ) θα βλεπουμε μονο το εξης: μια σκηνη σε περιπου χωνοειδες σχημα (χωνι πεσμενο ομως στο εδαφος, οχι με την κορυφη πανω), καταμαυρη, και στην κορυφη του χωνιου ενας προβολεας φωτιζει προς την κατευθυνση του κοινου, αλλα δεν βλεπουμε το φως απευθειας, διοτι ακριβως μπροστα στον προβολεα υπαρχει ενα μεγαλο καταμαυρο πανι,χαρτι, κατι τετοιο. Ετσι αντιλαμβανομαστε το φως μεσω διαχυσης και οχι απευθειας. Το φως γινεται ολο και πιο εντονο κατα τη διαρκεια της σκηνης. Αυτο μονο στη σκηνη.

Στη μουσικη εχουμε ενα ντουετο για φλαουτο και ομποε, που ομως μπορει να παιχτει (εκτος της οπερας) και μονο φλαουτο ή μονο ομποε. Βασισμενο στην κλιμακα τριτη μεγαλη / δευτερα μικρη.

Στην τελευταια σκηνη βλεπουμε μονο σκηνικα, που ειναι τρια σκιτσα το ενα πανω στ' αλλο, δυσκολευομαστε να τα ξεχωρισουμε, ομως ειναι σαφες οτι ειναι διαφορετικες εικονες. Ειναι αχρωμα, δηλ. μολυβι σε ασπρο χαρτι. Φωτιζονται απο ακινητους οχι ισχυρους προβολεις σε χρωματα (κατα τοπους) κοκκινο, πρασινο και μπλε. Τα σκιτσα ειναι ενα παλιο πετρινο χωριατικο σπιτι, με πορτα κατω, και σκαλα που παει στην πανω πορτα, ενας κηπος με φοινικες και κατι ακομη, δεν ξερω τι. Καποια στιγμη εμφανιζεται απο την οροφη ενα ασθενες ασπρο φως, που δυναμωνει ωσπου θαμπωνει τους θεατες και δεν μπορουν να ξεχωρισουν κανενα χρωμα και κανενα σχημα.

Για την μουσικη εδω δεν αποφασισα ακομη.

Σκηνοθεσία/σκηνογραφία στην όπερα

Έχω πολλά χρόνια να πάω στην όπερα. Όχι επειδή δεν είμαι οπαδός του είδους, ως καλλιτέχνης το θεωρώ μουσειακό και μόνο 4 όπερες θα άκουγα με μεγάλη ευχαριστήση (Mozart DG, DZ, Berg W,L).  Αλλά γιατί η σκηνοθεσία ή η σκηνογραφία τις περισσότερες φορές είναι κατά τη γνώμη μου τόσο παλαβή που τα δρώμενα ή τα σκηνικά με αποπροσανατολίζουν αντί να με ψυχαγωγήσουν.

Διάφορα τέτοια σοκ έχω πάρει στο παρελθόν. Με τον Βότσεκ στην Αθήνα το 1995· χαρακτηριστική ασχετοσύνη: κατά τη διάρκεια του ιντερλούδιου σε σι, που συμβολίζει τις σκέψεις/τύψεις του Βότσεκ στο δρόμο για το χάνι, στη σκηνή γινόντουσαν πράγματα που ουδεμία σχέση μ' αυτό είχαν.

Με την Λούλου το 1996 στο Ζάλτσμπουργκ· χαρακτηριστική ασχετοσύνη: το συμμετρικό φιλμ που συνοδεύεται με συμμετρική μουσική, έδειχνα τη φάτσα της Λούλου και άλλα πράματα απ' αυτά που γράφει η παρτιτούρα.

Με τον Πήτερ Γκράιμς πριν μερικά χρόνια στο Βερολίνο· χαρακτηριστική ασχετοσύνη: την σκηνή δομούσαν εκατοντάδες πατάκια, που σε συνδυασμό με την τραγική υπόθεση έδειναν σε μένα μια εικόνα γελοιότητας.

Με λίγα λόγια: οι παραπάνω σκηνοθέτες/σκηνογράφοι θέλοντας να κάνουν το κομμάτι τους αφήνοντας το στίγμα τους στην ιστορία, απομακρύνουν τα δρώμενα από αυτό που θα έπρεπε να είναι. Μ' αυτό δεν έχω κανένα πρόβλημα. Αν ήταν θέατρο, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για μια νέα προσέγγιση. Όμως στην περίπτωση της όπερας όπου η μουσική δεν συνοδεύει μόνο όπως στις ταινίες, αλλά σχολιάζει και επεκτείνει τα δρώμενα δημιουργείται μια αναντιστοιχία δρώμενων και μουσικής με αποτέλεσμα το σύνολο να γίνεται αλλοπρόσαλο. Κατά την ταπεινή μου γνώμη...