Tag Archives: τεχνική

Οι τεχνικες δυσκολιες στα μουσικα εργα του 20ου αιωνα

Απο την καθιερωση της λογιας οργανικης μουσικης ως τις μερες μας παρατηρειται μια συνεχης αυξηση των τεχνικων δυσκολιων στην εκτελεση μουσικων εργων. Πιστευω ομως, καθαρα απο την εμπειρια μου χωρις να θεμελιωνω αυτην την αποψη με στατιστικα στοιχεια και μετρικες, οτι στον 20ο αιωνα η ανοδος αυτη γνωρισε αποτομες αλλαγες στην κλιση της.

Επειδη γνωριζω καλυτερα το ρεπερτοριο του πιανου, θα γραψω στη συνεχεια μονο γι' αυτο. Χαρακτηριστικα μού ερχονται στο μυαλο τα 3 κομματια απο τον Πετρούσκα τού Στραβίνσκι, τα εργα για πιανο του Βόλπε, του Μπουλεζ, Στοκχάουζεν, Ξενάκη και αλλων. Τα κομματια αυτα βρισκονται στα ορια του δυνατου για τον πιανιστα. Φαινεται σαν οι συνθετες αφηνοντας την φαντασια τους οσο πιο ελευθερη γινεται ωστε να πετυχουν νεες μορφες και υφος, ετσι—και μαλλον και ως συνεπεια της απελευθερωσης της φαντασιας—αφησαν και τα ορια του τεχνικα δυνατου ανοιχτα.

Ολο αυτο βεβαια εχει καποια πλεονεκτηματα και απωλειες. Ενας μουσικος θα παιζει παντα ενα υπερβατικα δυσκολο εργο που εχει ενταξει καποτε στο ρεπερτοριο του. Ενας μουσικοφιλος θα ελκυθει απο μια συναυλια μεγαλης δεξιοτεχνιας. Ομως η πιθανοτητα ο μουσικος να το βαλει στο ρεπερτοριο του ειναι μικρη. Η πιθανοτητα να το διδαχτει κανεις στο μαθημα, ελαχιστη. Και η πιθανοτητα να το παιξει καποιος στον ελευθερο χρονο του για να το απολαυσει, μηδαμινη.

Ετσι ενα πολυ μεγαλο ποσοστο της μουσικης του 20ου αιωνα κλειδωθηκε εξω απο τα ρεπορτορια των ενεργων μουσικων, επαγγελματιων και ερασιτεχνων. Οδηγει τον ακροατη σε παθητικο δεκτη, ο οποιος οταν θελησει να προσεγγισει ενεργα τη μουσικη, θα στραφει στα ρεπερτορια του 18ου και 19ου αιωνα.

Εργαλεία

Photo: © Alexandros Droseltis

Λατρεύω τα εργαλεία. Και εννοώ τα απλά εργαλεία του χειροτέχνη, του do-it-yourself τύπου, αυτά που αποτελούν άμεση προέκταση του χεριού και των δακτύλων. Μ' αυτά ο άνθρωπος κατέκτησε την δυνατότητα των κατασκευών. Μ' αυτά τίθεται η βάση για το πιο πολύπλοκο μηχάνημα. Το μέρος με το οποίο δρουν είναι σχεδόν πάντα από μέταλλο· η δε λαβή, άλλοτε από μέταλλο, άλλοτε από ξύλο, άλλοτε δε από πλαστικό. Μπορεί να περιμένουν για μήνες στο ντουλάπι μέχρι να χρειαστούν. Όταν όμως τα χρειάζεσαι και ξέρεις ότι έχεις τα κατάλληλα εργαλεία, τότε είναι απόλαυση να τα πιάνεις και να δίνεις μορφή σ' αυτό που έχεις στο μυαλό σου.

Στα εργαλεία συναντά κανείς τα διαφορετικότερα σχήματα, χρώματα και υλικά. Όταν δε είναι καλοφτιαγμένα, γερά και ακριβή, είναι έργα τέχνης. Γι' αυτό πρέπει να τα τιμά κανείς και να τα προσέχει, και όχι να τα στοιβάζει σωρηδόν σε ράφια και ντουλάπια.

Καλές δουλειές!