Tag Archives: πιάνο

Τα τελευταια εργα για πιανο του Μπραμς

Τους τελευταιους μηνες παιζω τα τελευταια εργα για πιανο του Μπραμς. Αυτα ειναι τα op.116-119:

  • Επτα Φαντασιες op. 116 (1892)
  • Τρια Ιντερμεντσα op. 117 (1892)
  • Εξι Κομματια για πιανο op. 118 (1893)
  • Τεσσερα Κομματια για πιανο, 3 Ιντερμεντσα και Ραψωδια op. 119 (1983)

Προκειται συνολικα για 20 μικρα κομματια μοιρασμενα σε 4 κυκλους. Καθε κυκλος εχει το δικο του χρωμα και δομη. Ο Μπραμς φτανει με μια εξαιρετικα εκλεπτυσμενη γλωσσα σε δυσβατες περιοχες της ανθρωπινης εκφρασης. Οι μιξεις των διαθεσεων αλλα και οι διαθεσεις οι ιδιες που πετυχαινει ειναι μοναδικες για την ιστορια της μουσικης και προαγγελοι του επερχομενου εξπρεσσιονισμου. Δεν ειναι τυχαιο οτι ο Σαινμπεργκ ειχε μεγαλη αδυναμια στον συνθετη αυτον.

Δεν ειναι ομως μονο ο χειρισμος των διαθεσεων που κανει τα κομματια αυτα προεξπρεσσιονιστικα. Χαρακτηριστικο βρισκω το γεγονος οτι καθε κομματι ειναι και μια καινουρια ιδεα, προσφερει τουλαχιστον μια νεα «εφευρεση» στην ηχητικη τεχνικη, δηλ. στον συνδυασμο πιανιστικης και συνθετικης γραφης. Γνησιοι απογονοι του ρομαντικου κομματιου χαρακτηρα και γονεις των Σαινμπεργκικων και Βεμπερνικων μινιατουρών.

Το κομματι που συμπυκνωνει ολα τα χαρακτηριστικα και για τις τεσσερις συλλογες ειναι πιστευω η Ραψωδια. Ο επικος της χαρακτηρας εναλλασσεται με σκοτεινους εμμονικους μονολόγους, τρυφερα λυρικα επεισοδια, παιχνιδιαρικες παραλλαγες, μυστηριωδη περασματα για να καταληξει σε ενα φιναλε-εκπληξη. Οταν ειχα πρωτοακουσει το τελος της Ραψωδιας δεν πιστευα στ' αυτια μου. Ενα κομματι που θα περιμενε κανεις να τελειωσει θριαμβικα και μεγαλειωδως, παιρνει ξαφνικα μιαν αλλη τροπη, αγωνιωδη και οργισμενη. Οι πλουσιες, παχιες συγχορδιες του επικου μερους γινονται βιαια σφυροκοπηματα και μουγκρητα. Η μελωδια σπαζεται σαν σε λυγμους σε διαφορετικες οκταβες. Δυο διπλες πλαγιες πτωσεις προς το τελος ριχνουν γρηγορα την αυλαια. Η τελευταια συγχορδια στην υψηλη περιοχη, μη δυναμενη να κρατηθει για πολυ (η υψηλη περιοχη στο πιανο εχει πολυ γρηγορο release), απολυτο συμβολο ματαιοτητας.

 

Ρεσιτάλ με πένθιμα εμβατήρια

Σκεφτομαι εδω και μερικους μηνες να δωσω καποια στιγμη εδω σε μια μικρη αιθουσα ενα ρεσιταλ πιανου με θεμα «Πένθιμα Εμβατήρια». Ει δυνατον με μουσικολογικα σχολια γενικως και ειδικως. Πιστευω πως ειναι πολυ ενδιαφερον να ακουσει κανεις πολλα μαζι παρατηρώντας ομοιοτητες και διαφορες.

Εψαξα και βρηκα τα εξης:

  1. Chopin, Marche Funèbre aus der Sonate op.3
  2. Chopin, Marche Funèbre op.72/2
  3. Skriabin, Funebre (4. Satz aus der 1. Sonate)
  4. Skalkottas, Marcia Funebra Nr. 9 aus den 32 Klavierstücken
  5. Beethoven, Marcia Funebre aus der 12. Sonate
  6. Lizst, Marche Funèbre aus Années de Pèlerinage, 3. Band, Nr. 6
  7. Grieg, Sørgemasj over Rikard Nordraak.
  8. Mozart, Kleiner Trauermarsch (πολύ μικρό, μόνο για bis κάνει)
  9. C.V. Alkan, Marche Funèbre op.26
  10. Medtner, Marche Funèbre op.31/2
  11. Gounod, Marche Funèbre d' une Marionnette (το περίφημο θέμα του  Χίτσκοκ, γραμμένο με πολύ χιούμορ, ένα κι ένα για το τέλος)
  12. Liszt, Trauervorspiel und Trauermarsch

Θα ήθελα μια πιο ευρεία γκάμμα για να επιλέξω τα καλύτερα. Θα ήθελα να έχω 5 σε κάθε μέρος του ρεσιτάλ. Μέσα είναι τα 2, 3, 4, 5, 7, 10, 11. Τα δυο του Λιστ είναι λίγο βαρετά (το 12 είναι σχεδόν μινιμαλιστικό). To του Αλκάν δεν μ αρέσει καθόλου. Θα ήμουν ευγνώμων για περαιτερω προτασεις. Υπόψιν: δεν ψάχνω ούτε Ελεγείες, ούτε Επιτάφιους, ούτε Πένθιμη Μουσική, ουτε μεταγραφες (εκτος κι αν ειναι απο τον ιδιο τον συνθετη). Το κομμάτι πρέπει να έχει τις λέξεις «Πένθιμο Εμβατήριο» στον τίτλο. Θα προτιμούσα βασικά κάτι από 20ό αιώνα, μην είναι ο Σκαλκώτας σαν τη μύγα μες στο γάλα.

3/10/1997-21/11/2011

5162 μέρες χωρίς το πιάνο μου. Ήταν αιώνας.

Παίζοντας πάλι στα γνώριμα πλήκτρα, νιώθω σαν το πληκτρολόγιο να έχει το σχήμα του χεριού μου (για να παραφράσω τον Ελυάρ).

Πώς γινόταν τόσα χρόνια αυτό το υπέροχο όργανο να μένει άπαιχτο; Αυτό περίμενε εμένα, κι εγώ αυτό.

Τα πράγματα ήρθανε στη θέση τους. Αυτό έπρεπε να το είχα κάνει εδώ και πολλά χρόνια. Ούτε τόσο δύσκολο, ούτε τόσο ακριβό ήταν.

Ευχαριστώ τους γονείς μου που το οργάνωσαν.

Τέλος εποχής (στο νοίκι)

Μόλις έκλεισε ένας κύκλος. Ήρθαν 2 σωματαράδες της εταιρείας μεταφορών και πήραν πίσω το πιάνο που νοίκιαζα από το 2008. 50€ το μήνα λιγότερα έξοδα τώρα. Δηλ. 600€ το χρόνο.

Όχι βέβαια πως θα σταματήσω να παίζω πιάνο. Θα μεταφέρω εντός 30 ημερών το πιάνο μου από την Ελλάδα. Ήθελα να το μεταφέρω εδώ και χρόνια, όμως η όλη υπόθεση ήταν αρκετά ακριβή για το τότε εισόδημά μου. Τώρα που μπορώ να τα δώσω, θα τα δώσω, ώστε να έχω το δικό μου πιάνο, που είναι και πολύ καλύτερο απ' αυτό που νοίκιαζα.

Περιμένω πώς και πώς τη στιγμή. 14 χρόνια έχω να το δουλέψω.

Μάθε τέχνη κι άστηνε...

Λέω, τώρα που παίζω πιάνο κάπως πιο τακτικά, να ετοιμάσω ένα πρόγραμμα «ατμοσφαιρικής κλασικής μουσικής» και να το προτείνω σε διάφορα ξενοδοχεία για το piano bar (λες και δεν έχουν ήδη πιανίστες, λέμε τώρα).

Φυσικά σε ένα τέτοιο πρόγραμμα δύο συνθέτες θα έχουν την τιμητική τους: 1ον, Ντεμπισί. Τι Clair de Lune, τι Rêverie, ταιριάζουν γάντι. 2ον, Σοπέν. Εδώ τι να λέμε, ό,τι και να πούμε, λίγο θά 'ναι. Σκέφτηκα 1ο Νυχτερινό, 13η Μαζούρκα, και από Βαλς, το 9, το 12 και το 13.

Λέω ακόμα, εκείνη τη βαρκαρόλα σε φα# του Μέντελσον, το Des Abends του Σούμαν· τι άλλο;

Τα κομμάτια δεν πρέπει να έχουν έντονες αντιθέσεις, πολλά φόρτε, έντονη κίνηση (συνεπώς η Ευρυάλη αποκλείεται), και να μην είναι στην πλειονότητά τους πολύ μελαγχολικά. Τι άλλο προτείνετε; Παρακαλώ, μόνο σοβαραί προτάσεις!

In Memoriam

Πριν από έναν περίπου μήνα έλαβα μήνυμα ενός αγαπημένου φίλου μου από την Ελλάδα, πως ο Δάσκαλός μου στο πιάνο, ο Γιώργος Θυμής, έφυγε από κοντά μας.

Μου δίδαξε πιάνο από το 1990 ως το 1997. Ήταν ένας Μέντορας. Όχι μόνο δάσκαλος, αλλά και μάνατζερ και σύμβουλος, πάντα γεμάτος αγάπη για όλους τους μαθητές του.

Πριν λίγο που έπαιζα πιάνο έβλεπα τις σημειώσεις του στην παρτιτούρα: όλες πετυχημένες, με γούστο για την σχετική μουσική.

Θα τον έχω πάντα στην καρδιά μου. Όπως —πιστεύω— και όλοι όσοι είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν.

op.27/2

Μόλις έπαιξα την op27/2, γνωστή και ως Sonata quasi una Fantasia, και περισσότερο γνωστή με τον καθαρευουσιάνικο τίτλο της «Σονάτα υπό το Σεληνόφως». Αποκάλυψη. Ε να, αυτά είναι κλασικά, τα παίζεις 1000 φορές, τα ακούς άλλες 1000 (όσο τα παίζεις εννοώ, βαριέμαι να ακούω άλλους μουσικούς) και δεν τα χορταίνεις ποτέ.

Τι να πρωτοπεί κανείς γι' αυτό το έργο, ό,τι και να πει κανείς, λίγο θα 'ναι. Βλασφημία θα ναι να το παίζει κανείς δημοσίως. Το κοινό θα πρέπει να αποτελείται το πολύ από 1 άτομο, τον ή την πιανίστα και τέρμα.

Το πρώτο μέρος κινείται κει κάπου στην Άβυσσο την ανθρώπινης ψυχής, από πολύ μέσα όμως. Το δεύτερο, παιχνίδι, κόλπα και τσαχπινιά (αν είναι δυνατόν μετά το πρώτο! και όμως... είναι). Στο δε τρίτο, η οργανική μουσική έχει ξεφύγει αφήνοντας τις γραμμές της φωνητικής έτη φωτός πίσω. Αποκάλυψη να το πούμε, έκσταση να το πούμε, έκρηξη να το πούμε, είπαμε, ό,τι και να το πούμε δεν το φτάνουμε.

Μάθετε ρε να παίζετε ένα μουσικό όργανο! «Πολιτισμός, ρε!»

Συναυλία

Πολύ ωραία πήγε η εμφάνιση σήμερα. Μαζί με έναν πολύ καλό φίλο, τον Tom Rojo Poller, ερμηνεύσαμε το έργο του Claude Debussy Six épigraphes antiques (1914-15). Το έργο αποτελείται από 6 κομμάτια:

  1. Pour invoquer Pan, dieu du vent d'été
  2. Pour un tombeau sans nom
  3. Pour que la nuit soit propice
  4. Pour la danseuse aux crotales
  5. Pour l'Égyptienne
  6. Pour remercier la pluie au matin

όλα ένα κι ένα. Είναι μία από τις λίγες πολύ καλές συνθέσεις για πιάνο / 4 χέρια.

Με τον φίλο αυτόν κάνουμε το εξής: συναντιόμαστε μια φορά την εβδομάδα και παίζουμε κάτι για πιάνο / 4 χέρια. Εδώ και 2 μήνες μελετούσαμε το Debussy, τώρα το παίξαμε σε συναυλία και πάμε παρακάτω. Φυσικά μας ενδιαφέρουν έργα που αρχικώς γράφτηκαν για 4 χέρια, όχι πως έχουμε κάτι εναντίον των μεταγραφών... Δοκιμάσαμε και το Bilder aus Osten του Robert Schumann, από τα τελευταία έργα του (και μαζί μ' αυτό και κάτι άλλα του ιδίου)· ωραίο, αλλά κάτι του λείπει, ίσως αυτό που θα το έκανε αριστούργημα. Τι άλλο υπάρχει (σε ορίτζιναλ); Ε, η σονάτα του W.A.Mozart σε ντο μείζονα. Τι άλλο;

Πάντως το Debussy άξιζε 100%. Εύχομαι να έχει γράψει και ο Ravel τίποτα εξίσου καλό. Για να δούμε...

Το πρόγραμμα τις συναυλίας βρίσκεται εδώ.