Μερικές σκέψεις για τη σύγχρονη λόγια μουσική

Η συγχρονη λογια μουσικη βρισκεται σε τεραστια κριση απηχησης. Μια ροκ συναυλια γεμιζει σταδιο με χιλιαδες ακροατες. Μια συναυλια κλασικης μουσικης, ενα μεγαρο με εκατονταδες. Και μια συναυλια συγχρονης λογιας μουσικης γεμιζει μια αιθουσα με μερικες δεκαδες στην καλυτερη περιπτωση. Με τοσο μικρη απηχηση δεν ειναι σιγουρα οικονομικα βιωσιμο ειδος. Δηλ. δεν μπορει καποιος να ζησει γραφοντας μουσικη για ενα τοσο μικρο ακροατηριο. Φυσικα το ακροατηριο γινεται χιλιαδες ατομα αν περασουμε στην παγκοσμια κλιμακα. Ομως εκει υπαρχουν και εκατονταδες συνθετες στο ειδος, οποτε ο αναλογικος περιορισμος παραμενει ο ιδιος.

Οσο μεγαλυτερη η ελευθερια που κατακτα η λογια μουσικη, τοσο πιο μικρο θα ειναι το κοινο της. Διοτι η συνεχης αναπτυξη της μουσικης γλωσσας σε καθε συνθετη, κι αυτο με διαφορετικο τροπο ανα συνθετη, καθιστα τον ακροατη λαχανιασμενο ακολουθο μιας πορειας την οποια δεν προλαβαινει να χωνεψει. Και ειτε νιωθει αμηχανια ειτε καποια στιγμη εγκαταλειπει τον χωρο—που ειναι και η πιο υγιης αντιδραση.

Γνωριζω συνθετες που εγκατελειψαν τον χωρο, διοτι δεν ηθελαν να απευθυνονται μουσικα σε ενα τοσο περιορισμενο ακροατηριο. Δεν ξερω τι απεγιναν. Γνωριζω και συνθετες που παρεμειναν στο χωρο, ομως κερδιζουν τα προς το ζην απο τη διδασκαλια ή απο αναθεσεις και υποτροφιες. Στην 2η περιπτωση προκειται ομως για μια παρα πολυ απεριττη ζωη με αβεβαιο μελλον.

Υπαρχει μελλον για τη λογια μουσικη; Αν συνεχισει στο ρυθμο που παιζει σημερα, μαλλον θα καταληξει ενα ειδος πολυτελείας για πολυ λίγους. Αν ομως βρεθει ενα νεο μοντελο διαχειρισης (παραγωγης, διακινησης, διαθεσης και ακροασης) τοτε ισως ναι. Ποιο θα μπορουσε να ειναι αυτο;

Πιστευω πως στην παρουσα κριση θα πρεπει να γινουν καποιες θυσιες (π.χ. εγκαταλειψη του συνεχους ριζοσπαστισμου, ενσωματωση λαϊκων/ποπ υφών, μειωση της παραγωγης προς χαριν της διαχειρισης), πιο εντονες συνεργασιες με αλλες τεχνες και εφαρμογη σε νεες υποδομες (π.χ. με τη συγχρονη ζωγραφικη, το θεατρο, τον κινηματογραφο, το ντιζάιν χρηστικων ηχητικων αντικειμενων), και καποια αλλη διαχειριση των πορων απο τους συνθετες. Π.χ. μοιρασια του χρονου μεταξυ εμπορικων και λογιων εργων. Η μοντερνα ζωγραφικη βρηκε χωρο στη συγχρονη ζωη ως διακοσμητικο στοιχείο· ετσι βγηκε απο το μουσειο και την γκαλερι. Η μουσικη παρεμεινε ελευθερη, αλλα μεσα στο μουσειο της, τουτεστιν στις «συναυλιες συγχρονης μουσικης». Θα πρεπει να ριξει κι αυτη κατι, αν θελει να επιζησει της κρισης.

2 thoughts on “Μερικές σκέψεις για τη σύγχρονη λόγια μουσική

  1. Διονύσης Μπουκουβάλας

    Πλέον ούτε οι ροκ συναυλίες γεμίζουν γήπεδα. (Το σκυλάδικο ίσως...) Σε παγκόσμια κλίμακα τα σύνολα είναι πολλά, άρα και οι ευκαιρίες. Εξάλλου, σε χώρες όπως η Αμερική η τέχνη επιχορηγείται.

    Όσο για το μικρό κοινό, αυτό πλέον δεν έχει να κάνει με την ελευθερία της τέχνης, αφού ακόμα και η «βατή» σύγχρονη τέχνη (από το 80 και μετά) δεν πετυχαίνει μεγαλύτερες προσελεύσεις. (Είναι αλήθεια πάντως ότι το κοινό δεν ακολουθεί πλέον τόσο καλλιτέχνες όσο σύνολα, ακριβώς γιατί – όπως λες – τα τελευταία έχουν ένα πιο αναγνωρίσιμο στίγμα.)

    Άρα οι θυσίες που αναφέρεις εν πολλοίς δεν θα πετύχαιναν καλύτερα αποτελέσματα, εκτός αν μιλάμε για μεταπήδηση σε άλλο μουσικό είδος.

    Συμφωνώ ωστόσο στη «μειωση της παραγωγης προς χαριν της διαχειρισης», για όσους τουλάχιστον δεν έχουν την πολυτέλεια να πληρώνουν μάνατζερ... Μια καλή λύση είναι τα δωρεάν call for scores από διάφορα σύνολα, όπου μπορεί κανείς να στείλει παλιότερα έργα του. Οι «συνεργασιες με αλλες τεχνες» είναι επίσης καλές, αλλά μη νομίζεις ότι και εκεί ο ανταγωνισμός είναι μικρότερος!

  2. Dimitris Maronidis

    Έχεις απόλυτο δίκιο. Μόνο που είσαι οπτιμιστής (δηλαδή πιστεύεις ότι υπάρχει περίπτωση επιβίωσης). Η κατάσταση έχει παγιωθεί στο "είδος πολυτελείας για πολύ λίγους" εδώ και πολλά χρόνια. Έργα γράφονται, παίζονται (κυρίως μια φορά) και περνάνε στην αιώνια λήθη… κάποιοι από τους συνθέτες κερδίζουν ακόμα και δόξα ίσως ακόμα και παραγγελία για ένα νέο έργο σε μια ελαφρώς διευρυμένη γλώσσα (σε σχέση με το προηγούμενο) το οποίο κι αυτό θα εκτελεστεί μια φορά και μετά θα μπεί στο μουσειακό ντουλάπι των δυνάμει μουσικών αριστουργημάτων.

    Λοιπόν ας πούμε τα πράγματα ως έχουν. Η μουσική κάποτε ήταν ιεροτελεστία. Η συναυλία ήταν γεγονός. Ο κόσμος περίμενε πως και πως να ακούσει κάτι καινούργιο. Ακόμα και η δική μας γενιά λίγο η πολύ έζησε την λαχτάρα: "να αγοράσω ένα CD και να το ακούσω με προσοχή". Σήμερα με ipod, itunes και spottily μπορούμε να ακούμε τα πάντα με απίστευτη ταχύτητα. Δεν ακούμε όμως σχεδόν ποτέ χωρίς ταχύτητα.

    Αυτό όμως δεν είναι το πραγματικό πρόβλημα. Για μένα δεν υπάρχει απαραίτητα πρόβλημα. Η τέχνη έχει δύο ιδιότητες που την καθιστούν τέχνη. Αφενός μεν είναι η φιλοσοφική της διάσταση (αναζήτηση του ωραίου, της αλήθειας κτλ) και αφετέρου είναι η μαγεία, το μαγικό, το ανεξήγητο, αυτό που προκαλεί δέος.

    Σήμερα, η επιστήμη και κυρίως η δυνατότητα για παρουσίαση των επιτευγμάτων της επιστήμης στο κοινό (wikipaedia, youtube κτλ) έχει εκτοπίσει την τέχνη από την θέση της. Με περίσκεψη σας ομολογώ ότι τα τελευταία χρόνια η κατανόηση της Θεωρίας του Fourrier και μια οποιαδήποτε εκτόξευση ή επάνοδος του Space Shuttle μου προξενεί συναισθήματα (και σε καλλιτεχνικό επίπεδο εννοώ) που μόνο από τον καιρό της Ιεροτελεστίας έχω να ζήσω και να αισθανθώ.

    Το φιλοσοφικό θέατρο, η εντυπωσιακή "μουσική" και η πνευματικότητα της αναζήτησης της αλήθειας μιας αποστολής σε χαμηλή τροχία μπορεί να συγκλονίσει πιο αποτελεσματικά μεγάλα πλήθη ανθρώπων ακόμα κι αν αυτοί δεν έχουν στοιχειώδεις γνώσεις ηλεκτρονικής, μηχανικής, φυσικής ή αεροναυπηγικής….παρομοίως και στην εφαρμογή του θεωρήματος Fourrier στον διακριτό χώρο (DFT) Από την άλλη, στην σύγχρονη μουσική δεν μπορούμε (ή είναι τουλάχιστον πολύ δύσκολο) να αγγίξουμε της εσωτερικές χορδές ακόμα και του πιο εξειδικευμένου ακροατηρίου….

    Μερικές πρώτες σκέψεις σε αυτά που γράφρις. Μπορεί κάτι να μου ξεφεύγει ωστόσο…..

    http://www.youtube.com/watch?v=xIoRWIgzvbM

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *