Νεόπλουτοι της γνώσης

Ζώντας στο διπλό περιβάλλον των μαθηματικών και της μουσικής παρατηρώ μια περίεργη αντινομία: ενώ στον χώρο των μαθηματικών (όπου το λάθος είναι αντικειμενικά λάθος), όχι τα φοιτητούδια, καθηγητές μεγάλοι και τρανοί δείχνουν σεβασμό και συμπάθεια σε συναδέλφους που μπορεί να έκαναν λάθη ή να μην εξέφρασαν σωστά την σχετική ύλη στα κείμενα ή τις διαλέξεις τους (διότι μόνο όποιος εργάζεται κάνει λάθη και αστοχίες), στο χώρο της μουσικής (όπου θα έπρεπε να είναι κάποιος πολύ προσεκτικότερος στις δηλώσεις του, καθώς όλοι ξέρουμε ότι η ιστορία γελοιοποίησε και τους βλοσυρότερους κριτικούς) και συγκεκριμένα των Ελλήνων μουσικών, όχι μόνο οι επαγγελματίες, αλλά φοιτητές, μαθητές, άνεργοι και άεργοι μουσικοί, πρώην μουσικοί εκφραζόμενοι με τρόπο που μόνο καλλιέργεια δεν δείχνει κρίνουν και κατακρίνουν όχι τον μουσικό του ωδείου της γειτονιάς (που ούτε τη μισή εμπειρία του στο επάγγελμα δεν έχουν), αλλά προσωπικότητες του χώρου με διεθνή εμβέλεια.

Γιατί το κάνουν; Ίσως ξέχασαν να πάρουν την τέχνη τους σοβαρά και θέλουν να κάνουν πλάκα. Ίσως βαρέθηκαν την τέχνη τους και δεν είναι ικανοί για κάτι άλλο. Ίσως η τέχνη τους τους βαρέθηκε, κι έτσι έχουν πολύ χρόνο για ανοησίες. Ίσως να θέλουν να πουλήσουν μούρη στους αδαείς. Ίσως όμως —το χειρότερο— να πιστεύουν αυτά που λένε.

Για τι άτομα πρόκειται; Δεν αποκλείεται να είναι άτομα προερχόμενα από χαμηλά κοινωνικά στρώματα, που δεν είχαν την τύχη να μετέχουν υψηλής παιδείας στο σπίτι, ούτε όμως και τα διαθέσιμα χρήματα για να πληρώσουν ακριβούς δασκάλους (ας μην το κρύβωμε άλλωστε, «ο θέλων μουσικήν μαθείν», μας λέει ο Χρυσάφης ο Νέος, «θέλει [...] δουκάτα εις τας χείρας»). Έμαθαν ό,τι έμαθαν από δω κι από κει, με φτηνούς δασκάλους, χάρη στην αγάπη τους για την τέχνη αυτή αλλά και στο ταλέντο τους, πάντα όμως με πολύ κόπο, αυτοδίδακτοι —και το παινεύονται (όπως κάποιοι λέν «αυτοδημιούργητος!...» χτυπώντας το στέρνο με την γροθιά). Και ανεβαίνοντας τα σκαλιά, αντί να ταπεινωθούν (όπως θα ήταν το φυσικό, καθώς «όσο μεγαλώνει ο κύκλος της γνώσης, τόσο περισσεύουν τα σημεία επαφής με το Άγνωστο»), μετατρέπονται σε νεόπλουτους της γνώσης, ξεχνώντας από πού ήρθαν, σνομπάροντας τους δασκάλους και τα σχολεία όπου έμαθαν τα λίγα που έμαθαν και κρίνοντας αυτό που ούτε είναι αλλά και ούτε θα γίνουν.

Ίσως όμως να είναι και άτομα που απλά δεν ξέρουν την τύφλα τους. Τους δόθηκε η ευκαιρία να βρεθούν δίπλα σε γίγαντες και μέθυσαν από την λίγη δόξα που τους έλαχε έστω και μεταβατικά, τους χάιδεψαν τα αυτιά κάποιοι αετονύχηδες και πήραν τα μυαλά τους αέρα, βρέθηκαν πρώτοι στο χωριό και νόμισαν ότι είναι και στην πόλη, είναι εξ ιδιοσυγκρασίας άτομα ζηλιάρικα, ίσως ένα, ίσως δύο, ίσως όλα μαζί.

Σκέφτομαι ώρες ώρες το μέλλον τους. Σε τριάντα τριανταπέντε χρόνια που θα αποχωρούν από την σκηνή (την όποια σκηνή). Άλλοι εικοσπεντάρηδες και τριαντάρηδες κριτές και τιμητές των πάντων θα εκφράζονται με ακόμη χυδαιότερα λόγια (τότε) για τους μεγάλους της εποχής τους (οι τωρινοί δεν θα ανήκους στους τελευταίους, διότι αν ήταν να γίνουν μεγάλοι, δεν θα είχαν την πολυτέλεια να μην ασχολούνται με την τέχνη τους —την δική τους τέχνη). Ας ευχηθούμε ο Θεός να δώσει φώτιση και ταπείνωση στα αερισμένα τους μυαλά.

Και ας κλείσουμε την σημερινή ανάρτηση με το Μάθημα του Χρυσάφη:

Ο θέλων μουσικήν μαθείν και θέλων επαινείσθαι
θέλει πολλάς υπομονάς, θέλει πολλάς ημέρας,
θέλει καλόν σωφρονισμόν και φόβον του Κυρίου,
τιμή προς τον διδάσκαλον, δουκάτα εις τας χείρας,
τότε να μάθει ο μαθητής και τέλειος να γένει

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *