Πώς επιβιώνει ένας συνθέτης σήμερα;

Το να κατορθώσει σήμερα ένας συνθέτης λόγιας μουσικής να ζει από τις αναθέσεις έργων, τις υποτροφίες και τα βραβεία, είναι κάτι πολύ σπάνιο. Δυνατό μεν, σπάνιο δε. Προϋποθέτει πλήρη αφοσίωση, τουτέστιν 100% εργασία στη σύνθεση / PR / διαγραφή ιδιωτικής ζωής, αδιαφορία για τα χρήματα κτλ. Κάποια στιγμή μετά από χρόνια η τακτική αυτή αποδίδει τα προς το ζην, όμως θα πρέπει να συνεχιστεί σε άλλα επίπεδα μεν (π.χ. άλλο είδος PR), αλλιώς τέρμα οι αναθέσεις, και επιστροφή στο σημείο εκκίνησης. Το αρνητικό αυτής της λύσης είναι ότι δεν έχεις απόλυτη καλλιτεχνική ελευθερία όσο ανεβαίνεις. Κάποιος που γνωρίζει την παραγωγή σου και σου αναθέτει έργο, το κάνει γιατί περιμένει κάτι αντίστοιχο με αυτά που ήδη έχεις γράψει. Μια επιτροπή που σου δίνει βραβείο, το κάνει γιατί πιστεύει πως γράφεις καλά, συνεπώς αν θέλει κάποιος να πάρει βραβείο, δεν θα ήταν έξυπνο να γράφει πράγματα που βρίσκονται εκτός του ορίζοντα αντίληψης της σχετικής επιτροπής, θα πρέπει να προσαρμόσει το στιλ του σε κάτι—υποτιθέμενα—υπαρκτό.

Το αδύνατο σημείο αυτής της τακτικής είναι η συγκέντρωση όλου του ρίσκου σε μια πηγή. Μια λύση για μείωση του ρίσκου είναι η διδασκαλία. Όμως η κατάκτηση μιας θέσης διδασκαλίας σύνθεσης σε κάποιο πανεπιστήμιο είναι επίσης πολύ δύσκολη, διότι οι θέσεις είναι ελάχιστες. Έτσι παραμένει ως δυνατότητα η διδασκαλία διαφόρων άλλων μαθημάτων (ιστορία μουσικής, θεωρία κτλ) σε μουσικές σχολές, ωδεία και ακαδημίες με την ελπίδα ότι κάποτε θα αδειάσει μια θέση.

Μια άλλη λύση είναι η παράλληλη ενασχόληση με τη λεγόμενη εφαρμοσμένη μουσική, δηλ. τη μουσική για οτιδήποτε παίζεται στην τηλεόραση (διαφημίσεις, σήριαλ, ντοκυμαντέρ), σινεμά, θέατρο, sound design και η δημοφιλής μουσική. Η λύση αυτή είναι βιώσιμη, διότι στηρίζεται πρώτον σε μια υπάρχουσα και καλά οργανωμένη υποδομή, και δεύτερον στη μαζική κατανάλωση. Αν όμως ένας λόγιος συνθέτης σνομπάρει τέτοιου είδους λύσεις ή απλώς δεν μπορεί, τότε οι αναθέσεις και η διδασκαλία παραμένουν οι μόνες λύσεις.

Δυστυχώς η μοντέρνα  μουσική δεν είχε την ίδια μαζική επιτυχία με την μοντέρνα ζωγραφική. Η τελευταία μέσω της αφαίρεσης πλησίασε πολύ την τέχνη της διακόσμησης, η οποία ήδη από την πρώιμη αρχαιότητα χρησιμοποιούσε αφαιρετικά στοιχεία. Έτσι μπόρεσε να βρει τη θέση της σε έναν προϋπάρχοντα χώρο στην αντίληψη του κόσμου και να επιβιώσει. Από όλα τα ρεύματα της μοντέρνας μουσικής μόνο η μινιμαλιστική μουσική είχα καταφέρει να γίνει κάποτε δημοφιλής καθώς είχε πολλές ομοιότητες με διάφορα ρεύματα της δημοφιλούς μουσικής. Όλα τα υπόλοιπα παρέμειναν σε ένα κλειστό και μικρό κύκλωμα παραγωγής, εκτέλεσης και ακρόασης.

Μια τρίτη λύση είναι να έχεις μια δουλειά άσχετη με τη μουσική και στον ελεύθερο χρόνο να συνθέτεις. Το κόστος αυτής της λύσης είναι η πολύ μικρή παραγωγή και το μηδενικό κέρδος. Όμως έχεις την απόλυτη καλλιτεχνική ελευθερία.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *