Category Archives: Music

A letter from Karlheinz Stockhausen

When I was back in Greece in the 90s i admired extremely two composers, Boulez and Stockhausen. Once I decided to send some of my own compositions to Stockhausen and have his opinion. It must have been in summer 1997.

He answered very soon. He looked into the compositions, but in order to look for his own universe. I understood then, how true Brancusi had been: nothing can grow in the shadow of a big tree.

However his remarks were interesting for my investigations of my dissertation (p. 192). In a small text we read the three forms of the ancient idea about musica mundana (solar system), musica humana (human body) and musica instrumentalis (music)...

Here is the letter.

P.S. After this, I was receiving from time to time letters from his publishing company about seminars and workshops to attend. Apparently I was stored in the database of potential clients.

Γιατι οι ενηλικες συνηθως δεν μπορουν να μαθουν μουσικη

Ο σωστος τιτλος αυτου του κειμενου θα επρεπε να ειναι «γιατι πιστευω πως οι περισσοτεροι ενηλικες που ξεκινουν να μαθουν ενα μουσικο οργανο δεν τα καταφερνουν», αλλα παραηταν μεγαλος.

Ειχα στο παρελθον αρκετους ενηλικες μαθητες στο πιανο. Μαλιστα μερικους πολυ ταλαντουχους. Ομως κανεις τους δεν καταφερε αυτο που καταφερνουν τα μικρα παιδια. Το ιδιο εχω ακουσει και απο αλλους δασκάλους μουσικης. Τι φταιει; Η ηλικια; Δε νομιζω.

Κατα τη γνωμη μου φταινε διαφορα:

Η εμπιστοσυνη στο δασκαλο. Το παιδι τις περισσοτερες φορες κανει αυτο που του λες. Ο ενηλικας αρχιζει τα παζαρεματα. «Γιατι αυτο και οχι εκεινο;» «Γιατι να το κανω ετσι;» «Στο youtube το ειδα αλλιως.» «Αλλιως με βολευει καλυτερα.» Ετσι ειναι αδυνατο να χτισει ο δασκαλος μια βαση.

Τα κινητρα και οι στοχοι του ενηλικα. Ο ενηλικας εχει ακουσει διαφορα μουσικα κομματια και θελει να τα παιξει. Δεν τον ενδιαφερουν οι βαρετες και μουσικα ανουσιες ασκησεις για αναπτυξη τεχνικης. Δεν μπορει να περιμενει μηνες ή χρονια για να παιξει τα κομματια που θελει. Το παιδι εχει αλλα κινητρα, δεν βαζει άμεσους στοχους που πρεπει σε συντομο διαστημα να υλοποιηθουν. Ετσι μπορει να μαθει κατι που απαιτει πολυ χρονο και κοπο.

Η προπονητικη πειθαρχια. Το προγραμμα ενος ενηλικα διαφερει απο μερα σε μερα. Μια εχει υπερωριες, μια θα βγει εξω με φιλους, μια πρεπει να παει για ψωνια μετα τη δουλεια. Ετσι δυσκολα μπορει να βαλει ενα προγραμμα καθημερινης εξασκησης στο οργανο. Θα ακυρωσει την εξασκηση μια, δυο, και σιγα σιγα θα την σταματησει.

Κορνο, νεοι φθογγοι

Για να τσεκαρω προοδο. Εδω και μια βδομαδα, αγγιζω το b' και το c'' (σε ντο). Ειναι φοβερη εμπειρια οταν πιανεις εναν νεο φθογγο. Δεν κρατιεται καλα, ακουγεται ομως φευγαλεα. Ετσι ακουγονταν και πριν το e' και το f', βγαινουν ομως τωρα πια σχετικα ανετα.

Απο ενα σημειο και πανω οι νοτες στο κορνο παιζονται με μεγαλη δυσκολια. Πρεπει να αναπτυχθουν οι μυς στο προσωπο. Αλλιως δεν κρατιεται τιποτα. Οπότε ειναι πολυ σημαντικο να γινεται καθημερινη εξασκηση ωστε να δυναμωσουν οι μυς για να πιανουν τους ψηλους φθογγους και να εχουν αντοχη.

Απολογισμος: μετα απο περιπου 1½ χρονο μαθηματων εχω μια εκταση απο 2½ οκταβες. Αν αναλογιστουμε οτι η συνολικη εκταση ειναι 3 οκταβες, παμε πολυ καλα!

Καινουριο τραγουδι

Πριν μερικους μηνες, τον Ιουνιο, ενω βρισκομουν σε ασχημη κατασταση λογω ενος ατυχηματος, τελειωσα ενα τραγουδι που ειχα ξεκινησει καποια χρονια πριν (ειχα χρονο). Βασιζεται σε ενα ποιημα προζας που το μετετρεψα σε στιχους για τις αναγκες του τραγουδιου. Ειναι ενδιαφερον πώς το εμμετρο ποιημα φωτιζει το αρχικο απο μια ενδιαφερουσα γωνία.

Το ποιημα ειναι εμπνευσμενο απο «το ζουδιο» του Καρκαβιτσα, μια πολυ εντονη ιστορια. Την συνιστω! Την εχω διαβασει παμπολλες φορες. Αλλη πηγη ηταν ενα παραμυθι που ειχα διαβασει μικρος, «το αμιλητο νερο».

Η μουσικη ειναι εμπνευσμενη απο το ιντρο της κιθαρας που ειχα στο ποντκαστ μου. Προσθεσα και ενα φλαουτο. Στην αυτοματη ηχογραφηση η φωνη εχει αντικατασταθει απο ηλεκτρονικα φωνητικα.

Το πρωτοτυπο στο τραγουδι ειναι η αναντιστοιχια οργανων και φωνης. Τα οργανα παιζουν σε 4/4 ενω η φωνη σε 5/4.

Εδω ειναι η ιστοσελιδα του τραγουδιου.

ΣΚ Top Power

Ηταν ενα σουπερ Σαββατοκυριακο + Δευτερα (αργια Πεντηκοστης). Ακομα και αν βγαλω τα διαφορα στον πολυ ιδιωτικο τομεα και διαχειριση νοικοκυριου που ηταν κυματωδη / εκρηκτικα, και τα οποία με εβγαλαν αρκετα απο τη ρεγουλα. Τι να πρωτοπω... προβα ορχηστρας ως κορνιστας, ακροατης σε ρεσιταλ πιανου, θεατης στο τουρνουα του συλλογου τεννις, ιππασια... Η ιππασια φοβερη. Και κολλαει στο μυαλο ωρες, μερες μετα. Ειδικα ο καλπασμος. Αυτη τη φορά καλυτερα. Εμαθα πολλα καινουρια. Για να δουμε πως θα εξελιχτω εκει. Μιλαμε για ιδρωμα απο πανω ως κατω.

Ολα αυτα το ΣΚ. Διοτι σημερα ηταν ακομη μια εντονη μερα. Symphonic Mob με τον Kent Nagano και στη συνεχεια το πρωτο μαθημα ιστιοπλοΐας. Ας τα παρουμε ομως απο την αρχη.

Τι ειναι το Symphonic Mob: μαζευονται ολοι οσοι παιζουν ενα οργανο (οποιοδηποτε οργανο, π.χ. ουτι) ή τραγουδανε και κανουν μια συναυλια υπο τη διευθυνση ενος star. Αυτο το χρονο παιξαμε Pilgerchor (Wagner), Va Pensiero (Verdi), Παστοραλε και Φαραντολ απο την Σουιτα Αρλεζιεν (Bizet). Την προβα διηυθηνε ο Aurélien Bello, τη γενικη προβα και την συναυλια ο Κεντ. Τι μαεστρος... Τι χιουμορ, πώς μας ενεπνεε με ιστοριες απο τη ζωη του... Η καλυτερες φασεις ηταν οι ιστοριες με τον Τραμπ και τον διαγωνισμο μουσικης, αλλη φορα θα γραψω γι' αυτα.

Ειλικρινα περιμενα μεγαλο φιασκο. 850 ατομα συμμετειχαν. Παιδια, Μεγαλοι και Γέροι. Ομως ηδη απο την προβα και ειδικα σημερα στη γενικη φανηκε οτι θα εχει μεγαλη επιτυχια. Και οντως! Ο κοσμος ηταν κατενθουσιασμενος! Οι ακροατες με προσεγγιζαν μετα τη συναυλια και μου ελεγαν ποσο ωραιο ηταν! Ενας μαλιστα υπεθετε οτι θα πρεπει να καναμε πολλες προβες... Ηταν υπεροχο. Να παιζεις ως κορνο κατι εντελως ανουσιο που με αλλα δεκαδες ανουσια εφτιαχναν κατι πανεμορφο. Εκατονταδες κοσμου συμμετειχαν ενεργα σε μια κλασικη συναυλια. Εκατονταδες αλλοι παρακολουθουσαν μια προβα με τον Κεντ και ερασιτεχνες μουσικους. Επισης μεσα στον «οχλο» ηταν διασπαρμενοι και οι μουσικοι της DSO Berlin που μας στηριζαν τεχνικα και ηχητικα. Ενα γεγονος αξεχαστο. Το φανελακι που μας μοιρασαν το φοραω μεχρι τωρα. Θα το τιμησω!

Και μετα στη ναυσιπλοΐα. Τι φαση... Ορολογιες, κομποι, κανονες κυκλοφοριας... Σημερα μονο θεωρια. Ανυπομονω να ανεβω στο μπαρκο. Να ανακαλυψουμε και τις θαλασσες ρε παιδια! Να δουμε τι υπαρχει παραπερα!

Κόρνο

Σπειρα - Λαβυρινθος.
Ξεκινά μαζι με την τελικη, ομως αλλαζει πορεία.Ανεβοκατεβασμα. Στροφες που εμπεριεχονται.
Νεα διασταση· στροφη. Πορτες. Βαλβιδες περιστρεφομενες. Νεες αποστασεις.

Τελικη σπείρα. Ο σωληνας ολο και ανοιγει· πιανει τον κυκλο. Και ακομα πιο μακρια.
Εκρηκτικο ανοιγμα στην καμπανα. Λουλουδι. Αβυσσος που την κοιτας και χανεσαι
στο μαυρο, καθως ολα καθρεφτιζονται κυκλικα στο χρυσαφι του βαρυτικου φακου.

Κόρνο

hornΕιναι σαν να μαθαινεις μια νεα γλωσσα. Αλλος τροπος σκεψης, αλλοι ανθρωποι, αλλη γωνία να ζησεις τη μουσικη.

Χωρις κλειδια: Φα. Κλεινεις λιγο τα χειλη: Λα. Ακομα πιο λιγο: Ντο. Κι ακομα πιο λιγο: παλι Φα. Τοσο απλο και τοσο δυσκολο ταυτοχρονα.

Η παρακμη στη συγχρονη λογια μουσικη

Δεν ξερω αν ο χρονος κρινει αλλιως, αλλα απο τη σημερινη οπτικη η μουσικη που θεωρειται ως η συνεχεια τις λεγομενης «κλασικης μουσικης» βρισκεται σε μεγαλη κριση. Λειπει πλεον το κοινο και, το πιο βασικο, η χρηματοδοτηση. Η τελευταια αρκει για να ακμασει το οποιοδηποτε ειδος. Επισης, αν υπαρχει κοινο, θα υπαρχει και χρηματοδοτηση. Αν ομως λειπει το κοινο αλλα και οι μαικηνες που θα στηριξουν ανεξαρτητα απο την απηχηση, τοτε δεν υπαρχει παρον. Υπαρχουν μονο χομπίστες.

Αυτα απο τη μια πλευρα. Ας δουμε και την αλλη. Δεν βλεπω νεες ιδεες. Δεν βλεπω ουτε γονιμη καλλιεργεια και παραγωγη. Βλεπω αποκλεισμο απο τα αλλα ρευματα. Ελαχιστοι τολμουν να συνδυασουν ποπ και λογια μουσικη. Ελαχιστοι αλλωστε κατεχουν και τα δυο ειδη. Βλεπω απομονωση, μουχλα και ακαδημαϊσμο. Ο πλουραλισμος του 20ου αιωνα εγινε πληθωρισμος. Παρεμπιπτοντως, ετσι δεν προσελκυεται ουτε κοινο, ουτε κεφαλαια.

Μηπως ο κλαδος αυτος του εξελικτικου δεντρου της μουσικης εφτασε σε μια κορυφωση στον 18ο - 19ο αιωνα και μετα αρχισε να παιρνει την κατιουσα, οχι σε ποιοτητα, αλλα σε απηχηση  (σχετικο πληθος), φημη και χρηματοδοτηση; Μηπως εδω τελειωνει το κλαδι;

Το κακο σιναφι των μουσικων

Εδω και χρονια η μουσικη δεν ειναι πια η κυρια ασχολια μου. Οσο λυπηρο αν ειναι αυτο, διοτι αγαπαω τη μουσικη περισσοτερο απο καθε αλλη ασχολια μου, τοσο ευχαριστο ειναι απο την αλλη που δεν εχω να κανω με το σιναφι των μουσικων. Ουδεν κακον αμιγες καλού λοιπον.

Παντα ερχομαι αντιμετωπος με αυτο που αφησα, οταν συνανταω φιλους μου που ασχολουνται 100% με τη μουσικη. Τοτε θυμαμαι τι αφησα και χαιρομαι που δεν εχω να κανω πια με το κακο αυτο σιναφι. Να κακολογει ο ενας τον αλλον... Να θεωρει ο καθενας τον εαυτο του κατοχο της απολυτης αληθειας... Τι υπεροψια, τι μισος, φθονος, τι χολη... Τι θεοποιηση του ταλεντου... (το οποιο ο καθενας οριζει οπως θελει και τελικα δεν παιζει ρολο για το αν γινει καποιος καλος μουσικος) Εμ αυτα συμβαινουν οταν η τουρτα ειναι μικρη και οι μασελες μπολικες. Αυτα συμβαινουν οταν το κινητρο του μουσικου δεν ειναι η αγαπη του για την τεχνη, αλλα η αυτοπροβολη. Αυτα σε κανεναν αλλο χωρο δεν τα ειδα. Ουτε στους μαθηματικους, ουτε στους οικονομικους αναλυτες, ουτε στους διδασκοντες στα πανεπιστημια, ουτε στους πληροφορικους, ουτε στους ποιητες, ουτε καν στους μουσικολογους! Δυσκολη κατασταση και ψυχοφθορα...

Η μαγεία της Τεχνης

Μαγεία στην απολαυση υφισταται οταν δεν καταλαβαινουμε γιατι μας αρεσει αυτο που απολαμβανουμε. Οταν αρχισουμε να το καταλαβαινουμε, τοτε ξερουμε γιατι μας αρεσει και η μαγεια εχει πια χαθει.

Πολλες φορες προσπαθω να θυμηθω πώς ακουγα ενα μουσικο αριστουργημα για πρωτη φορα και μαλιστα πριν αρχισω να σπουδαζω συστηματικα μουσικη. Οταν εχεις σπουδασει, δεν απολαμβανεις, θαυμαζεις. Γιατι για να θαυμασεις, πρεπει πρωτα να καταλαβεις. Και αν καταλαβεις, δεν υπαρχει μαγεία.

Αυτο το εχω καταφερει με ενα ειδος μουσικης απο αυτα που ακουω συχνα: την τζαζ. Δεν θελω να καταλαβω τιποτα. Θελω παντα να αφηνομαι στις απιθανες αρμονιες της, τους τρελους ρυθμους της, τις ακατανοητες μελωδιες. Να μου αρεσει και να μην μπορω να το εξηγησω.