Category Archives: Music

Ο Πλούτος τής Ελλάδας

Στην ελληνική εκκλησιαστική μουσική είμαι ακομη σε εμβριακο σταδιο. Στο 2ο ετος του διπλωματος ανακαλυπτω καθε βδομαδα κατι καινουριο, κατι ομορφο, κατι μαγευτικο, συναρπαστικό, για το οποιο πριν δεν ηξερα τιποτα. Ανακαλυπτω ηχογραφησεις ανεκδοτων χειρογραφων απεριγράπτου ωραιότητος. Ανακαλυπτω και συναφεις θησαυρους, οπως την εκκλησιαστικη αγιογραφία ή την μεσαιωνικη και μεταβυζαντινη ποιηση.

Γιατι δεν ξερουμε εμεις οι Ελληνες την τοσο πλουσια παραδοση μας; Δεν θα επρεπε να διδασκομαστε πρωτα αυτην και μετα ολα τα αλλα; Πώς θα ανακαλυψουν οι ξενοι αυτην την απαράμιλλη ομορφια οταν εμεις οι ιδιοι δεν την ξερουμε;

10

—Θυμάσαι που σου είχα γράψει ένα τραγούδι όταν έγινες 1 έτους; Ε, τώρα που έγινες 10 σου γράφω άλλο ένα. Το επόμενο θα είναι όταν θα γίνεις 100.
—Όμως, μπαμπά, θα ζεις όταν γίνω 100;
—Θα το ετοιμάσω από πριν.

Κομμάτια για κλαρινέττο και πιάνο

Το 2016 μου ζητήθηκε από μια φίλη πιανίστα που εργαζόταν σε ένα ωδείο να γράψω δυο κομμάτια για δυο παιδιά που έπαιζαν πιάνο και κλαρινέττο για λάβουν μέρος στο «σύγχρονο» μέρος ενός διαγωνισμού για νέους.

Πήρα πρώτα ένα παλιό κομμάτι για πιάνο και φωνή και το μετέγραψα αλλάζοντας τον χαρακτήρα του για κλαρινέττο και πιάνο. Έγραψα κι ένα ποίημα, το οποίο θα απαγγελόταν από την παίκτρια τού πιάνου δυο φορες, μια στο πρωτο, και μια στο τρίτο τμημα του κομματιού. Στο δευτερο θα σωπούσε. Και πήρα να φτιάχνω το δεύτερο κομμάτι.

Στο μεταξύ όμως ο δάσκαλος τού κλαρινέττου είχε αντιρρήσεις: πολύ δύσκολο! Εντάξει λέω, θα γράψω ένα άλλο.

Οπότε πήρα ένα παλιό κομμάτι για πιάνο (από τη Σύνθεση Ι) και το έγραψα για τον συνδυασμό. Έφτιαξά κι ένα δεύτερο εντελώς καινούριο κομμάτι, κι ετσι είχανε 15 ολόκληρα λεπτά «σύγχρονης» μουσικής.

Όμως ξαναεπαναστάτησε ο δάσκαλος τού κλαρινέττου: πολύ εύκολο, μπορεί να τους αποκλείσουν από το διαγωνισμό λόγω ευκολίας του κομματιού.

Έτσι έβγαλα κάποια πολύ χρήσιμα συμπεράσματα...

[Θα τα ανεβάσω και τα τρία κομμάτια την ερχόμενη βδομάδα στις σελίδες των συνθέσεων.]

UPDATE: Τα κομμάτια ανέβηκαν εδώ.

Το μουσικο σιναφι

Αναπολω ωρες ωρες τη ζωη μου ως μουσικος. Και τωρα ειμαι βεβαια μουσικος, ομως χομπιστας, οχι επαγγελματιας. Τοτε ημουν φοιτητης, βασικα. Ομως 100% μουσικος. Οπότε ημουν μεσα στο σιναφι, αν και οχι ακομα στο επαγγελματικο σιναφι.

Οταν εισαι μεσα, υπαρχει διεπαφη. Ακους τον εναν, βλεπεις τον αλλο, παιρνεις ιδεες, ζυμωνεις και κανεις κατι ενδιαφερον. Οταν εισαι εξω, εισαι καπως σε απομονωση. Εκει εχεις την βιβλιοθηκη (φυσικη και διαδικτυακη), τις γνωσεις σου και τον εαυτο σου. Και τον πολυ λιγο χρονο, ομως αυτο δεν θα το εβαζα στα αρνητικα τού χομπιστα, διοτι ουτε ο επαγγελματιας εχει χρονο για να ασχοληθει με τη μουσικη, διοτι τρεχει για τα «προς το ζειν». Η απομονωση μπορει να αποβει και θετικη για την παραγωγη (αν υπαρχει καποια «τρέλα»), μπορει ομως να οδηγησει και σε μαρασμο.

Οταν εισαι μεσα, η διεπαφη λειτουργει και προς την αλλη κατευθυνση. Σε γνωριζει κοσμος, ακουγεται το ονομα, διευρυνεται το δικτυο, να το ενα προτζεκτ, να η αλλη συνεργασια, να ο αλλος ακουσε για σενα και θελει να σε γνωρισει. Το 'να φερνει τ' αλλο. Οταν εισαι εξω, ξεχνιεσαι. Αναχωρεις. Καλογερευεις. Κανεις δεν θα σε ψαξει. Συνεπως εχεις χρονο για περισυλλογη και η προωθηση γινεται μονο μεσα απο σκληρη πειθαρχια και μονο διαδικτυακα.

Και φτανουμε στο ψητο. Ωραια ολ' αυτα, ομως... τι γινεται με το σιναφι; Κακο χωριο τα λιγα σπιτια... Εκει που ψοφανε για το χειροκροτημα, εκει που ασχολεισαι με τα υψηλα και τα ιδεωδη (πιστευοντας κι εσυ οτι πετας ψηλα σαν αητος), εκει που η πιττα ειναι μικρη και τα σαγονια μπολικα υπαρχει πολυς φθονος, μισος, κακεντρεχεια και μνησικακία. Εκει που αναπολω τη μουσικη μου ζωη, να που βρισκομαι με μια φιλη ή φιλο επαγγελματια μουσικο παρεα και χαιρομαι, χαιρομαι που σωθηκα αφηνοντας αυτο το κακο σιναφι πισω μου. Κακολογει ο ενας τον αλλο, σχολιαζονται αρνητικα ευτελεις λεπτομερειες της τεχνης των αλλων με σκοπο να δειχθει οτι «δεν εχουν ιδεα απο τεχνη» και μετραται το ταλεντο των αλλων, το οποίο περιεργως ειναι ειτε κολοσσιαιο είτε μηδαμινο. Λες και απο το ταλεντο εξαρταται το ποσο καλος ειναι ενας επαγγελματιας καλλιτεχνης...

Αυτα ζω και λεω δόξα τῷ Θεῷ που βγηκα απ' αυτον τον τοξικο χωρο. Και κανω οση μουσικη κανω, χωρις παρε δωσε με αλλους. Να μου λειπει τετοιο κλιμα.

Gesänge der Frühe

Αυτο το εργο πρεπει να στοίχειωσε τον νεαρο Ιωαννη. Τι κεραυνος ηταν αυτος; Ετσι απαντανε οι παλιοι μαστορες. Εκει που ερχεται ο νεος και γοητευει τους παντες... ο παλιος το παει ενα βημα πιο περα! Μα να 'ταν ενα βημα; Ενα; Αυτος εδω εχει ξεφυγει... Αυτος δεν ξερει πια απο κανονες. Δειχνει δρομους που κανεις δεν ακολουθησε. Πετά σε υψη που τυφλωνει ο ηλιος και ανοιγει βαραθρα που το σκοταδι τους ζαλιζει ψυθιριζοντας το πιο γλυκο τραγουδι...

Τι κι αν εφτασες στην πιο ψηλη σοφία; Αυτος εφτασε στην τρελα. Τι κι αν ακουμπησες βαθη ανηλιαγα; Αυτος σηκωσε βουνα. Τι κι αν τραγουδησες το θανατο; Αυτος τραγουδησε τη ζωη ακουμπωντας στη μη ζωη. Ενιωσε την αυγη σε μια γλωσσα που δε μιλησε κανεις, και σου εδειξε το τερμα, το τελος, το πληρωμα του απολυτου Ερωτα, του πιο ιδανικου, του πιο μάταιου.

Και ψάλτης;

Δεν έχω σκοπό να γίνω ψάλτης. Δεν το αποκλείω όμως. Από μεράκι το κάνω. Από ακόρεστη περιέργεια, από αγάπη για τη μουσική, από χρέος αποδοχής της κληρονομιάς μου.

Τον Ιούνιο ξεκίνησα μαθήματα για το πτυχίο βυζαντινής μουσικής. Μέσω skype στο Ωδείο Σίμων Καράς. Με έναν πολύ καλό δάσκαλο. Και με ορίζοντα 4-5 χρόνια.

Είχα κάνει παλιά στη σχολή στο Α.Πα.Θες. Και στο ωδείο με τον Σιέμπη. Δυο εξάμηνα, στο μακρινό '92. Θυμόμουν όμως αρκετά.

Άλλη μουσική. Σημειογραφία. Γλώσσα. Χώρος. Ένα νέο σύμπαν χιλιάδων ετών. Άργησα. Έπρεπε να γίνει.

A letter from Karlheinz Stockhausen

When I was back in Greece in the 90s i admired extremely two composers, Boulez and Stockhausen. Once I decided to send some of my own compositions to Stockhausen and have his opinion. It must have been in summer 1997.

He answered very soon. He looked into the compositions, but in order to look for his own universe. I understood then, how true Brancusi had been: nothing can grow in the shadow of a big tree.

However his remarks were interesting for my investigations of my dissertation (p. 192). In a small text we read the three forms of the ancient idea about musica mundana (solar system), musica humana (human body) and musica instrumentalis (music)...

Here is the letter.

P.S. After this, I was receiving from time to time letters from his publishing company about seminars and workshops to attend. Apparently I was stored in the database of potential clients.

Γιατι οι ενηλικες συνηθως δεν μπορουν να μαθουν μουσικη

Ο σωστος τιτλος αυτου του κειμενου θα επρεπε να ειναι «γιατι πιστευω πως οι περισσοτεροι ενηλικες που ξεκινουν να μαθουν ενα μουσικο οργανο δεν τα καταφερνουν», αλλα παραηταν μεγαλος.

Ειχα στο παρελθον αρκετους ενηλικες μαθητες στο πιανο. Μαλιστα μερικους πολυ ταλαντουχους. Ομως κανεις τους δεν καταφερε αυτο που καταφερνουν τα μικρα παιδια. Το ιδιο εχω ακουσει και απο αλλους δασκάλους μουσικης. Τι φταιει; Η ηλικια; Δε νομιζω.

Κατα τη γνωμη μου φταινε διαφορα:

Η εμπιστοσυνη στο δασκαλο. Το παιδι τις περισσοτερες φορες κανει αυτο που του λες. Ο ενηλικας αρχιζει τα παζαρεματα. «Γιατι αυτο και οχι εκεινο;» «Γιατι να το κανω ετσι;» «Στο youtube το ειδα αλλιως.» «Αλλιως με βολευει καλυτερα.» Ετσι ειναι αδυνατο να χτισει ο δασκαλος μια βαση.

Τα κινητρα και οι στοχοι του ενηλικα. Ο ενηλικας εχει ακουσει διαφορα μουσικα κομματια και θελει να τα παιξει. Δεν τον ενδιαφερουν οι βαρετες και μουσικα ανουσιες ασκησεις για αναπτυξη τεχνικης. Δεν μπορει να περιμενει μηνες ή χρονια για να παιξει τα κομματια που θελει. Το παιδι εχει αλλα κινητρα, δεν βαζει άμεσους στοχους που πρεπει σε συντομο διαστημα να υλοποιηθουν. Ετσι μπορει να μαθει κατι που απαιτει πολυ χρονο και κοπο.

Η προπονητικη πειθαρχια. Το προγραμμα ενος ενηλικα διαφερει απο μερα σε μερα. Μια εχει υπερωριες, μια θα βγει εξω με φιλους, μια πρεπει να παει για ψωνια μετα τη δουλεια. Ετσι δυσκολα μπορει να βαλει ενα προγραμμα καθημερινης εξασκησης στο οργανο. Θα ακυρωσει την εξασκηση μια, δυο, και σιγα σιγα θα την σταματησει.

Καινουριο τραγουδι

Πριν μερικους μηνες, τον Ιουνιο, ενω βρισκομουν σε ασχημη κατασταση λογω ενος ατυχηματος, τελειωσα ενα τραγουδι που ειχα ξεκινησει καποια χρονια πριν (ειχα χρονο). Βασιζεται σε ενα ποιημα προζας που το μετετρεψα σε στιχους για τις αναγκες του τραγουδιου. Ειναι ενδιαφερον πώς το εμμετρο ποιημα φωτιζει το αρχικο απο μια ενδιαφερουσα γωνία.

Το ποιημα ειναι εμπνευσμενο απο «το ζουδιο» του Καρκαβιτσα, μια πολυ εντονη ιστορια. Την συνιστω! Την εχω διαβασει παμπολλες φορες. Αλλη πηγη ηταν ενα παραμυθι που ειχα διαβασει μικρος, «το αμιλητο νερο».

Η μουσικη ειναι εμπνευσμενη απο το ιντρο της κιθαρας που ειχα στο ποντκαστ μου. Προσθεσα και ενα φλαουτο. Στην αυτοματη ηχογραφηση η φωνη εχει αντικατασταθει απο ηλεκτρονικα φωνητικα.

Το πρωτοτυπο στο τραγουδι ειναι η αναντιστοιχια οργανων και φωνης. Τα οργανα παιζουν σε 4/4 ενω η φωνη σε 5/4.

Εδω ειναι η ιστοσελιδα του τραγουδιου.